Santana Cajal

Santana Cajal to samochód, przy którym sama data „2023 - ” może być nieco myląca. W 2023 roku odrodziła się bowiem Santana Motors, natomiast sam Cajal został zaprezentowany dopiero w 2026 roku jako drugi model nowego etapu hiszpańskiej marki. To ważne rozróżnienie, ponieważ Cajal nie jest po prostu kolejnym autem po latach przerwy. Ma być demonstracją tego, jak Santana chce połączyć dawną reputację producenta prawdziwych terenówek z elektroniką i komfortem współczesnego samochodu.

Nazwa pochodzi od człowieka, który badał mózg

Nazwa Cajal nie została wybrana przypadkowo. Samochód nosi nazwisko Santiago Ramóna y Cajala – hiszpańskiego lekarza i naukowca, laureata Nagrody Nobla z dziedziny fizjologii lub medycyny. Cajal zasłynął między innymi z badań nad budową układu nerwowego i neuronami.

Santana wykorzystuje tę historię jako element tożsamości nowego modelu. Producent przedstawia Cajala jako samochód mający symbolizować ciekawość, odkrywanie nieznanego i wytyczanie własnych dróg. W przypadku terenówki jest to całkiem sprytne skojarzenie – szczególnie że nazwa nie nawiązuje do miejscowości, regionu ani tradycyjnego oznaczenia technicznego.

To nie jest SUV tylko z wyglądu

Najciekawsze w Cajalu jest to, że Santana bardzo wyraźnie odcina go od typowych SUV-ów. Pod efektownym nadwoziem znajduje się konstrukcja ramowa, a napęd 4x4 współpracuje z reduktorem. Do tego dochodzą aż trzy blokady mechanizmów różnicowych: przednia, centralna i tylna.

Takie rozwiązanie jest obecnie czymś znacznie bardziej egzotycznym niż jeszcze kilkanaście lat temu. Wiele samochodów wyglądających na terenowe korzysta z elektroniki, która próbuje ograniczyć poślizg poszczególnych kół, natomiast Cajal dostał klasyczny zestaw rozwiązań kojarzonych z profesjonalnymi samochodami wyprawowymi i użytkowymi.

Co ciekawe, Santana nie ukrywa tej filozofii. Marka określa Cajala jako prawdziwą terenówkę, a nie SUV-a z terenowym makijażem. W praktyce oznacza to samochód skonstruowany z myślą o sytuacjach, w których liczy się nie tylko wygląd nadwozia, ale możliwość rzeczywistego wykorzystania napędu.

800 mm wody

Jedną z najbardziej imponujących liczb w specyfikacji jest deklarowana głębokość brodzenia wynosząca 800 mm. Oznacza to możliwość pokonywania wody sięgającej mniej więcej do wysokości dolnej części bocznych szyb w wielu samochodach osobowych.

Nie jest to jednak jedyny parametr pokazujący terenowe ambicje Cajala. Prześwit wynosi 220 mm, kąt natarcia 37 stopni, a kąt zejścia 32 stopnie. Kąt rampowy określono na 23 stopnie.

W efekcie samochód nie został zaprojektowany wyłącznie do jazdy po szutrowych drogach. Krótkie zwisy, wysoki prześwit i odpowiednia geometria nadwozia mają pozwalać na pokonywanie głębokich kolein, kamienistych podjazdów oraz błota bez traktowania zderzaków jako elementów jednorazowego użytku.

Tank turn, czyli prawie obrót w miejscu

Jedną z ciekawszych funkcji Cajala jest system określany jako tank turn. Jego działanie wykorzystuje układ napędowy do ułatwienia zawracania na bardzo małej przestrzeni poprzez odpowiednie ograniczenie obrotu wewnętrznego tylnego koła.

Nie jest to gadżet mający robić wrażenie podczas jazdy po mieście. Sens tego rozwiązania pojawia się na wąskiej leśnej drodze, kamienistym szlaku albo podczas manewrowania pomiędzy przeszkodami, gdzie klasyczne zawracanie może wymagać kilku prób.

Właśnie takie drobiazgi pokazują, że Santana próbowała nadać Cajalowi charakter narzędzia terenowego, a nie tylko dużego samochodu z napędem na cztery koła.

Diesel zamiast elektrycznej rewolucji

W czasach, gdy producenci coraz częściej elektryfikują nawet samochody terenowe, Santana zdecydowała się na rozwiązanie bardzo konserwatywne. Cajal korzysta z turbodiesla o pojemności 2,0 litra, rozwijającego 163 KM i 390 Nm.

Silnik współpracuje z ośmiobiegowym automatem ZF. Moment obrotowy jest tutaj ważniejszy niż sama liczba koni mechanicznych, ponieważ właśnie wysoki moment przy niskich obrotach ma znaczenie podczas powolnego pokonywania przeszkód, jazdy po błocie czy holowania ciężkiej przyczepy.

Cajal może ciągnąć przyczepę o masie około 2500 kg. Do tego otrzymał zbiornik paliwa o pojemności 85 litrów. To zestaw parametrów bardziej pasujący do samochodu przeznaczonego na długie wyprawy niż do typowego miejskiego SUV-a.

Jedenaście trybów jazdy

Napęd można dostosować do warunków za pomocą jedenastu trybów jazdy. Elektronika pozwala dobrać charakterystykę układu napędowego między innymi do śniegu, piasku, błota, skał czy brodzenia.

Ciekawostką jest to, że cyfrowe systemy nie zastępują tutaj mechaniki. Cajal ma jednocześnie reduktor i blokady dyferencjałów. Elektronika jest więc dodatkiem pomagającym wykorzystać możliwości konstrukcji, a nie próbą ukrycia braku klasycznego wyposażenia terenowego.

540 stopni widzenia

Jednym z najbardziej efektownych rozwiązań zastosowanych w Cajal jest system kamer określany przez producenta jako widok 540 stopni. Brzmi to jak błąd matematyczny, ale chodzi o połączenie standardowego obrazu otoczenia samochodu z systemem pozwalającym obserwować również obszar znajdujący się pod przednią częścią pojazdu.

W terenie ma to szczególne znaczenie. Kierowca może potrzebować informacji o tym, co znajduje się bezpośrednio przed kołem albo pod maską, czego z fotela nie da się zobaczyć. System kamer może więc pełnić funkcję cyfrowych oczu pomagających podczas powolnego pokonywania przeszkód.

Pasażer dostaje własny ekran do jazdy w terenie

Wnętrze Cajala pokazuje, jak mocno zmieniły się oczekiwania wobec samochodów terenowych. Oprócz cyfrowego zestawu wskaźników i centralnego ekranu zastosowano duży wyświetlacz przed pasażerem o przekątnej 12,8 cala.

Nie jest on jednak wyłącznie ekranem rozrywkowym. Pasażer może obserwować informacje dotyczące jazdy terenowej, takie jak nachylenie samochodu, głębokość brodzenia, wskazania kompasu czy stan układu napędowego i blokad mechanizmów różnicowych.

To ciekawy pomysł na wykorzystanie osoby siedzącej obok kierowcy. W klasycznej terenówce pasażer często jest po prostu drugim zestawem oczu. W Cajalu dostaje do tego cyfrowe narzędzia, które mogą ułatwiać prowadzenie podczas trudnych przejazdów.

Cztery koła, trzy blokady i dużo luksusu

Najbardziej zaskakujące zestawienie znajdziemy jednak we wnętrzu. Samochód z ramą, reduktorem i trzema blokadami dyferencjałów może jednocześnie oferować skórzaną tapicerkę, rozbudowane oświetlenie ambientowe, panoramiczny dach i system audio z 11 głośnikami.

Do tego dochodzi bezprzewodowe ładowanie telefonu z mocą 50 W oraz liczne gniazda zasilające rozmieszczone w kabinie. To pokazuje, że Santana nie próbuje wrócić do świata prostych terenówek z ubiegłego wieku. Cajal ma być samochodem zdolnym do ciężkiej pracy poza asfaltem, ale jednocześnie wygodnym podczas codziennego użytkowania.

Duży samochód, ale nie gigant

Cajal mierzy 4790 mm długości, 1940 mm szerokości i 1915 mm wysokości. Rozstaw osi wynosi 2760 mm. Przy takich wymiarach jest wyraźnie większy od klasycznych kompaktowych terenówek, ale jego proporcje nadal pozostają podporządkowane jeździe poza drogami utwardzonymi.

Projektanci zastosowali krótkie zwisy i stosunkowo pudełkowate nadwozie. Nie chodziło więc o maksymalne wykorzystanie każdego centymetra aerodynamicznej powierzchni, lecz o uzyskanie odpowiedniej geometrii podczas pokonywania przeszkód.

Interesującym detalem jest również dwuczęściowa klapa tylna. Górna część unosi szybę, natomiast dolna otwiera się na bok i integruje koło zapasowe. To rozwiązanie dobrze pasuje do klasycznej szkoły projektowania terenówek, gdzie łatwy dostęp do bagażu i możliwość przewożenia pełnowymiarowego koła zapasowego są ważniejsze od modnego, jednoczęściowego tylnego pasa.

Chińska technika, hiszpańska marka

Historia nowego Cajala ma jeszcze jeden interesujący aspekt. Współczesna Santana nie wraca do produkcji dokładnie w taki sposób, w jaki funkcjonowała jej fabryka przed zamknięciem. Nowa marka korzysta ze współpracy przemysłowej z chińskimi partnerami, a techniczne zaplecze samochodu ma chińskie korzenie.

To oznacza, że Cajal jest ciekawym połączeniem dwóch światów. Nazwa, marka, historia i planowana produkcja w Linares odwołują się do hiszpańskiej tradycji, natomiast współczesna konstrukcja i łańcuch technologiczny są znacznie bardziej międzynarodowe.

Nie jest to zresztą całkowicie sprzeczne z historią Santany. Hiszpańska firma przez dekady rozwijała się dzięki licencjom i współpracy z zagranicznymi producentami. W jej historii pojawiały się między innymi Land Rover, Suzuki oraz Iveco. W tym sensie współczesny model biznesowy jest nową wersją starego pomysłu: Santana korzysta z zagranicznej technologii, aby budować własną markę samochodów terenowych.

Powrót po piętnastu latach

Oryginalna fabryka Santany w Linares zakończyła działalność w 2011 roku. Przez kolejne lata marka pozostawała przede wszystkim wspomnieniem po hiszpańskim producencie terenówek. Dopiero w 2023 roku powstała nowa Santana Motors, której celem stało się przywrócenie marki do świata motoryzacji.

Cajal jest jednym z najważniejszych elementów tego powrotu, ponieważ jego charakter bardzo dobrze pasuje do historycznego DNA firmy. Santana przez dziesięciolecia kojarzyła się z samochodami, które miały pracować w miejscach, gdzie asfalt kończył się znacznie wcześniej niż droga.

Cajal jako współczesna interpretacja starej Santany

Największą ciekawostką tego samochodu jest więc jego wewnętrzna sprzeczność. Z jednej strony mamy klasyczną ramę, reduktor, trzy blokady dyferencjałów, diesel i ogromny zbiornik paliwa. Z drugiej – pięć ekranów, cyfrowe systemy kamer, bezprzewodowe ładowanie telefonu i rozbudowane multimedia.

Właśnie w tym połączeniu najlepiej widać pomysł na nową Santanę. Cajal nie próbuje udawać zabytkowego terenowca przeniesionego wprost z lat 80. Ma być współczesnym samochodem wyprawowym, który zachowuje mechaniczne rozwiązania potrzebne poza asfaltem, ale jednocześnie odpowiada na oczekiwania kierowcy przyzwyczajonego do cyfrowego kokpitu.

Co ważne, nie należy traktować oznaczenia „2023 - ” jako początku produkcji Cajala. Rok 2023 oznacza początek obecnego odrodzenia marki Santana Motors. Sam Cajal został przedstawiony znacznie później, w 2026 roku. Dzięki temu jego historia jest dopiero na początku, a samochód może stać się jednym z najważniejszych modeli decydujących o tym, czy powrót nazwy Santana będzie jedynie krótkim epizodem, czy rzeczywiście początkiem nowego rozdziału hiszpańskiej marki.